De filosofie van grootvader

De vrijheid van het leven zonder metgezel vindt hij heerlijk. Toch ontkomt Fernand Tielens (65) uit het Belgische Hasselt niet aan gevoelens van eenzaamheid. ‘Vooral op de dagen dat ik niemand spreek, behalve de caissière bij de supermarkt. Dat is soms moeilijk. Anderzijds heb ik juist de mooiste ontmoetingen als ik alleen op pad ga, zoals tijdens mijn fietstocht naar Santiago. De vrijheid heeft me veel gebracht, die geef ik niet zomaar weer op. Zelfs al schiet ik daardoor soms tekort als grootvader.’

Fernan Tielens

Fernand Tielens

Vijf kleinkinderen heeft Fernand, tussen de drie en de negen jaar. Hij geniet ervan, op zijn eigen manier. ‘Anders dan de meeste andere grootouders, merk ik. Het leven van veel opa’s en oma’s lijkt om de kleintjes te draaien. Bij mij niet. Ik voel me ook niet schuldig als ik ze een poosje niet zie. Als mijn kinderen een beroep op mij doen, dan spring ik graag bij. Maar uit mezelf hoef ik niet altijd met het kleine grut bezig te zijn. Misschien wordt het anders als ze groter zijn. En dan begrijpen mijn kleinkinderen misschien de behoefte aan vrijheid van hun grootvader.’

Vrije wil?
Frappant is dat Fernand ondanks – of misschien juist vanwege – zijn hang naar vrijheid denkt dat de mens weinig zelf te beslissen heeft in het leven. ‘Ik ben een aanhanger van de filosoof Spinoza die zegt dat er altijd externe factoren invloed hebben op onze vrije wil. Omstandigheden, maar ook chemische processen in ons brein en ons onderbewuste. Het één is weer een gevolg van het ander en zo is het leven een aaneenschakeling van gebeurtenissen waar we maar beperkt invloed op hebben. Filosofie helpt me daar mee om te gaan. Elke scholier zou moeten leren filosoferen. Nu worden ze klaargestoomd voor de arbeidsmarkt, terwijl filosofie je door het leven loodst. Het is bovendien belangrijk om niet alles klakkeloos aan te nemen, maar ook kritische vragen te stellen.’

Ondanks zijn bedenkingen over de vrije wil is Fernand zelf een prachtig voorbeeld van eigen keuzes maken. Zoals alleen op fietsvakantie gaan in Friesland, ook al vindt hij het soms eenzaam om alleen op pad te gaan. En bezig zijn met filosofie, nadenken over waarom dingen lopen zoals ze lopen. ‘Het is inderdaad zo dat ik nu dingen in mijn leven doe waar ik tijdens mijn huwelijk nooit aan toe kwam. In dat opzicht is mijn scheiding het beste wat mij is overkomen, zonder mijn ex-vrouw tekort te willen doen. Wel heb ik spijt van de manier waarop het is gelopen. We hebben nog zelden contact en dat is jammer. Ook voor de kinderen. Hun thuis bestaat niet meer, want het oude huis is verkocht. Maar we kunnen de klok niet meer terugdraaien.’

Masochist
‘Ik ben altijd een man van afzien geweest. Bikkelen, als een soort masochist. Thuis, in mijn werk en in de sport. Al jong werd ik militair en ik ontwikkelde me binnen het leger vooral in de sport, waarbij ik piloten trainde in survivaltechnieken. Het leger bood me veel mogelijkheden en ik ging regelmatig op oefening in het buitenland. Zo heb ik veel geleerd, ondanks dat ik nooit heb gestudeerd. Maar dat maak ik nu goed, want ik studeer cultuurwetenschappen aan de open universiteit. Verder klus ik nog wat bij om mijn pensioen aan te vullen en ik ga elke veertien dagen als vrijwilliger iets leuks doen met een gehandicapt duo: een jongeman die door een ongeluk geen kortetermijngeheugen meer heeft en een autistische dame die juist elk detail uit haar hoofd kent. Een uniek stel. En verder schrijf ik veel in mijn dagboek. Ik hoop dat mijn kinderen of kleinkinderen het ooit vinden en het lezen, zodat ik hen nog iets van mijn levensfilosofie kan meegeven.’

Website by: de prins ©2010